خوراسان ﺗورکلرین دیل و کولتورلری

زبان و فرهنگ ترکان خراسان

چهارمین نشست فرهنگی-ادبی تورک های خراسان

+0 به یه ن

در چهارمین نشست فرهنگی - ادبی تورک‌های منطقه خراسان، راه‌های بالندگی زبان تورکی بررسی شد

چهارمین نشست فرهنگی - هنری تورک‌های منطقۀ خراسان همزمان با چهارمین سالگرد بزرگداشت شادروان استاد علی‌اکبر ملایجردی در شهرستان جوین (نقاب) -خراسان رضوی در تاریخ ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ با حضور برخی از بزرگان، فرهنگیان، هنرمندان، شاعران و نویسندگان تورک برگزار شد.

طی این نشست، حاضرین، با تأکید بر اهمیت زبان تورکی و خلأهای موجود در زبان تورکی در خطۀ خراسان، چگونگی و راه‌های بالندگی زبان تورکی را در این منطقه بررسی کردند و از فعالیت‌های مرحوم علی‌اکبر ملایجردی، نویسنده و محقق تورک، تقدیر به عمل آوردند.

در ماه‌های اخیر نشست فرهنگی تورک‌های منطقۀ خراسان با استقبال گسترده‌ای در نیشابور و شهرهای دیگر خراسان، برگزار شده بود که در این نشست‌ها ضمن شعر خوانی ترکی، نواختن دوتار (از سازهای سنتی تورک)، اشعار تورکی مولانا جلال‌الدین رومی و شرح حال حسن اوغلوی اسفراینی مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود.



آردینی اوخو

سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

+0 به یه ن
سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

وزیر آموزش زبان فارسی و پرورش فارسی خوانی و فارسی نویسی در سخنان اخیرش تدریس و تحصیل منحصرا به زبان فارسی را جز خطوط قرمز دانسته است. و این یعنی توقع داشتن اینکه زبان ترکی هم سر سوزنی از سمت حاکمیت مورد حمایت مادی و معنوی قرار بگیرد یک خیال خام و آرزوی دست نیافتنی است.
از دو حال خارج نیست؛ یا حاکمیت زبان ترکی را زبان جغرافیای ایران و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان را جز فرهنگ ایران نمیداند، که در این صورت باید صراحتا اعلام کند.
یا اینکه زبان ترکی و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان و سایر ترکان ایران را که در قالب زبان ترکی متبلور شده است را هم ایرانی میداند، که در این صورت باید زبان ترکی هم از امکانات و حمایتهای مادی و معنوی حاکمیت برخوردار باشد.

ترکان ایران از تبعیض نهادینه شده علیه زبان مادری و فرهنگشان ناراضی هستند. و جز به احترام متقابل و برابر و حمایت مادی و معنوی یکسان از زبان و فرهنگشان رضایت نخواهند داد. زیرا چنانکه میبینیم نهضت سواد آموزی تبدیل به نهضت فارسی آموزی شده است و وزارت آموزش و پرورش هم در انحصار آموزگاران زبان فارسی قرار گرفته است.
البته زبان فارسی از آن جهت که زبان بخشی از هموطنان ماست محترم میباشد، و ما خواستار احترام متقابل به زبان ترکی که زبان مادری ترکان ایران است میباشیم.  

🆔 @turkdiledebiyat


آردینی اوخو

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

+0 به یه ن

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

/ سرقت های ادبی و فرهنگی /

نویسنده : امین حکیم شفایی

نقدی بر گفتار وسخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (درروزنامه اتفاقیه) و در توصیف نوای دل انگیز قوشمه که از نای کرمانج مایه گیردتا زهره به رقص اید ود لرا نشاط و فرح افزاید.

دراینکه سخنانی شیوا در نغمه پردازی ها شده؛ خواننده را مسحور میکند. اما، اشارتی به اینکه این ساز را که آغاز کرد؟ و این الت را چه کسی ساخت و ابداع کرد و اصالت ان از کیست و ترکان را چه حظ و بهره ای از آنست سخنی نگفت.

اما گفت: (نغمه ای جز نغمه کرمانج در بجنورد نیست؟!)

(در ادامه مصراع جناب دکتر)

قوشمه ترکی باشد و یک آلتی از کرد نیست

قوشمه فعل امر ترکی ومرکب از دوتا

نی'بود؛ سازنده اش جز مردم این؛ یورد نیست

پس صدا میماند و (هیلو) که خاص کردهاست

اینهمه تعریف و توصیف قابل هچ- برد نیست/

این مقدمه را بدان جهت آوردم که پاسخی اجمالی به مصراع نخست شما بدهم اما، ماحصل سخن این است*



آردینی اوخو

مثنوی یوسف و زلیخا (به ترکی خراسان) منتشر شد

+0 به یه ن

مثنوی یوسف و زلیخا (به ترکی خراسان) به کوشش اسماعیل سالاریان منتشر شد

این کتاب، مثنوی بلندی آمیخته با غزلیات پر شور و حال در موضوع داستان یوسف و زلیخا است که با اخذ قوت و الهام از أَحْسَنَ الْقَصَصِ قرآن مجید توسط کریم میر علی سبزواری متخلص به مظلوم در سال 1185 هجری سروده شده است

در این مثنوی گران قدر، شاعر اثر خود را طبق عادت مألوف سلف با توحید و نعت (مدح) و مناقب مولای متقیان حضرت علی (ع) شروع می کند. پس از پس آوردن ابیاتی در وصف شجاعت، جمال و کمال ترکان، وارد مساله داستان شور انگیز و عاشقانه یوسف و زلیخا می شود

این مثنوی، یکی از نمونه های زیبای شعر بزمی ترک است و سایه ی آثار شاعرانی مانند نوایی و فضولی به حساب میآید. وی به شیوه ی فضولی در میان ماجراها، زبان حال لیلی و مجنون را با غزل بیان می کند. غزل هایش اغلب در بحر رَمَل و لطیف، بزمی و عاشقانه سروده شده است و خود دیوانچه ی کوچکی را تشکیل می دهند.

کتاب در خواستی شما در سراسر ایران و جهان با پست ارسال می شود. برای این منظور در لینک های زیر پیام بگذارید :

تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066

http://salariyan.arzublog.com

salariyan.blogfa.com

salariyan@yahoo.cm

https://t.me/xorasantur


آردینی اوخو

در باره پخش برنامه ای از شبکه نسیم تحت عنوان خراسان شمالی

+0 به یه ن

در باره پخش برنامه ای از شبکه نسیم تحت عنوان خراسان شمالی

دکتر انصاری مود

سلام بر یاران و هم استانی های عزیز

روز گذشته  از سوی برخی از اهالی فرهنگ و هنر و ورزش و دلسوزان استان خراسان شمالی در جریان پخش برنامه ای از شبکه نسیم تحت عنوان خراسان شمالی قرار گرفتم (در تاریخ ۹۷/۱/۱۶ساعت ۸ شب در برنامه (وقتشه) که از شبکه نسیم سیمای جمهوری اسلامی) که پس از مشاهده فیلم ضبظ شده وظیفه خویش دانستم تا این چند سطر را جهت اگاهی مسوولین محترم استانداری و نیز در وادی ارشاد اسلامی و میراث فرهنگی و صدا و سیما و مهمتر از ان حفظ امنیت استان به رشته تحریر دراورم.

مظلومیت خطه خراسان شمالی با این گونه مصادیق بارز که حاصل دسترنج و دست پخت سیاست تفرقه بر انگیز می باشد کاملا بر ملا میشود زیرا به گواه امار و اسناد موجود علیرغم دست یابی به توسعه و پیشرفت در ابعاد گوناگون در طی چهارده سال اخیر هنوز در زمره استانهای محروم و یا توسعه نیافته به شمار می رویم. اما مردم این دیار همچنان با تکیه به اتحاد و انسجام زبان زد تاریخی خویش امید وارانه در تلاشند تا با تکیه بر داشته های تاریخی و بهره گیری از اقدامات دولت به افق های روشن توسعه و پیشرفت دست یابند ولی متاسفانه گاهی با سیاست های نادرست از سوی برخی تهیه کنندگان رسانه ملی مانند انچه که در شبکه نسیم اخیرا پخش شده است سبب گردیده که بحث های قومیتی به نوع دیگری مطرح گردد که جای بسی تامل و تعمق دارد و می بایست توسط مسوولین مورد واکاوی لازم قرار گیرد



آردینی اوخو

به بهانه‌ی درگذشت ازبرعلی خواجوی

+0 به یه ن

به بهانه‌ی درگذشت ازبرعلی خواجوی

سید حیدر بیات :

مردمان قدیم کتاب درسی مدرسه‌ای نداشتند. اما آنان نام قهرمانانشان را در قصه‌ها و ترانه‌ها حفظ می‌کردند. از وقتی که دولت‌های مدرن، صنعت چاپ و صدا و سیما آمد،‌ دیگر مردم قصه نساختند، یا کمتر ساختند. بعضی از دولتها با آنکه میدانستند دولت مدرن امکان قصه‌گویی، ترانه سازی و واژه سازی را از مردمش میگیرد و اگر نهادهای مدرن برای فرهنگ و زبان این جامعه فکری نکنند، خیلی چیزها از دست خواهد رفت، با اینهمه کاری برای فرهنگ و زبان بخشهای بزرگی از جامعه انجام ندادند، شاید هم از خدایشان بود این زبانها و فرهنگها بمیرند.

دولت مدرن پهلوی یکی از این دولتها بود که با آوردن مدرنیسم وارداتی امکان قصه گویی،‌ ترانه سرایی، واژه سازی و خیلی چیزهای دیگر را از ترکها و دیگران گرفت،‌ اما هیچ چیز به جای آن نداد.

تمام سهم ما از دولت مدرن در کتابهای درسی، درس ازبرعلی خواجوی بود که هم نامش را تغییر داده بودند و هم به زبانش اشاره نکرده بودند. درسی که گفته میشود اکنون از کتابها حذف شده است.



آردینی اوخو

کتاب داش بابا در مورد وطن اولیه ترکان

+0 به یه ن


کتاب داش بابا در مورد وطن اولیه ترکان

به علت نبودن پژوهش اساسی در باب تاریخ گرامر وتاریخ دیالکتولوژی زبان ترکی،و متکی نبودن نظریه های زمان ومکان ایجاد زبان پروتو تورک و شاخه های زبان ترکی وبه ویژه زمان پراکندگی این پروتو زبان به اسناد باستانشنایی (آرکئولوژی)، باعث ارائه متودهای متنوعی در خصوص اتنوژنز ترکان گردیده است.



آردینی اوخو

توصیه رهبر انقلاب: با کودکان خود ترکی صحبت کنید

+0 به یه ن

توصیه رهبر انقلاب: با کودکان خود ترکی صحبت کنید چراکه در مدرسه فارسی را خواهند آموخت + ویدیو

اخیرا ویدیویی از دیدار جمعی از خانواده‌های شهدای دفاع مقدس با حضرت آیت الله خامنه‌ای منتشر شده است که در آن رهبر معظم انقلاب در مواجهه با پسر خردسالی که علی‌رغم ترک بودن، قادر به تکلم به زبان مادری خود نبود، ضمن توصیه‌ای به خانواده شهید و با یادآوری آموزش زبان فارسی به کودکان در مدارس، خواهان آموزش زبان ترکی به فرزندشان می‌شوند.

آدرس دانلود : اینجا

http://yolpress.ir/?p=48986



آردینی اوخو

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

+0 به یه ن

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

خوراسان بؤلگه‌سی تورکلری'ندن گؤزل و ده‌یرلی بیر چالیشما...

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

خوراسان بؤلگه‌سینده یاشایان تورکلرین فولکلوروندان اؤیکولر

یازار: اسماعیل سالاریان

بیلیندییی اوزه‌ره ایران‌دا تورکلر اؤته‌کی ائتنیکلرین ترسینه –کی، بؤلگه‌سل و محللی داغیلیما صاحیبدیرلر- اؤلکه‌نین گئنه‌لینده و هر یئرینده یاشاماقدادیرلار. ایران‌دا تورکلرین یاشادیغی ان اؤنملی بؤلگه‌لردن بیریسی ده تورک کولتورونون تاریخی بئشیکلریندن و قایناقلاریندان اولان خوراسان بؤلگه‌سی‌دیر.

گونوموز خوراسان بؤلگه‌سینده تورکلرین نوفوسو یاخلاشیق 5 میلیونون اوزه‌رینده‌دیر.

خوراسان بؤلگه‌سینده تورک دونیاسی‌نین بیر چوخ بؤلگه‌سینده راستلادیغیمیز تورک بویلارینا عئینن راستلاماقداییق و خوراسان بؤلگه‌سی تورک بویلارینین چئشیتلی‌لییی آچیسیندان بلکه ده ان زنگین بؤلگه‌لریمیزدن بیریسی‌دیر


آردینی اوخو

کتاب "چوخ ایره یه فیسما یار"

+0 به یه ن
 

کتاب "چوخ ایره یه فیسما یار"
اشاره : کتاب" چوخ ایره یه فیسما یار" سروده محمد حصاری به پنج بخش تقسیم گردیده، در قسمت نخست غزل هایی یه سبک کلاسیک قرار داده شده، قسمت دوم آن از سروده های نیمایی، سپید و آزاد است که دورهم گرد آمده اند و در سه قسمت پایانی "بایاتی" های هفت هجایی چهار مصراعی، یازده هجایی چهار مصراعی و یازده هجایی سه مصراعی قرار داده شده است. در زیر نمونه ای از اشعار این کتاب را آورده ایم.
چوخ ایره یه فیسما یار
شاعر : محمد حصاری
داغدا اگر کی گول له،    سوسوق و پَرپر اولدی
دومانده باش قالمادی، غم سینه لرده دولدی
چوخ ایره یه فیسما یار
بیر گین اولار کی یاقیش کوچه لره سو سپَر
درخت لری سووارار،       غمرلری سیله بئرَر
اگر کی کهکلیک لری، تیر-و توفنگ ائلدیریدی
یا جئیرانینگ جوفتینی، صیاد الیندن آلیبدی
چوخ ایره یه فیسما یار
بیر گین اولار کی صیاد، جوفتینی الدن بئرَر
نازلی گوزه ل یارینی،       ایری قوجاقدا گئرَر
اگر کی ایچ دئرد گئجه ، آیی قرالیق ایرتدی
یا آل دیوینگ الی،   غوصه نی داغ قیرتدی
چوخ ایره یه فیسما یار



آردینی اوخو

تومانواحد پول ایران شد

+0 به یه ن



💯 براساس مصوبه هیئت دولت، واحد پول ایران بعد از 87 سال دوباره # تومان شد

💢 تومن - Tümən  تومان، تمان، تمن، تومانه، طومان: کلمه‌ای تورکی - آلتائی به معنی ده هزار، واحد شمارش معادل ده هزار، واحد پول، واحد پولی بزرگ در دولت‌های تورکی حاکم بر ایران امروز، ایالت و توده بزرگ انباشته شده، تعداد زیاد، بیشمار، قصبه‌ای مشتمل بر صد ده، واحد نظامی مرکب از ده هزار سرباز، قشونی متشکل از ده هزار سپاهی (از همینجا رتبه امیر تومان به معنی فرمانده ده هزار، سرلشکر) است. تومان در اصل بر رقم‌های کلان دلالت می کرده است.

مصدر تومه‌نمق در زبان تورکی به معنای ثروتمند شدن و زیاد شدن از همین کلمه مشتق شده است. (اٶکوش اٶودو ایله، تومن مین ثنا - اوغان بیر بایاتا اونا یوخ فنا٬ عتبه الحقایق)



آردینی اوخو

سالروز ثبت ملی رصدخانه_ماراغا (مراغه)؛

+0 به یه ن

🗓سالروز ثبت ملی رصدخانه_ماراغا (مراغه)؛

اولین رصدخانه (غیر اپتیکی)جهان گرامی باد💐

📆16تیرماه 1364 انجمن_نجوم_ماراغا : رصدخانه ماراغا نه تنها کامل‌ترین‌رصدخانه عصر #ائلخانلی است، بلکه نخستین رصدخانه مجهز قبل از #اختراع_دوربین به شمار می‌رود.



آردینی اوخو

ثبت جهانی سیمرغ پرنده افسانه ای تورکان و آزربایجان

+0 به یه ن

ثبت جهانی سیمرغ پرنده افسانه ای تورکان و آزربایجان

ثبت جهانی سیمرغ (سامروک) پرنده افسانه ای تورکان و آزربایجان

💢منشا  samrukسامروک) سیمرغ) و درخت زندگی در ترکان_باستان

💢سیمرغ افسانه ای تورکی : در بین ترکان باستان پرنده افسانه ای با نام سامروک samruk یا Самрук بوده که محل زندگیش درخت زندگی بانام "بای تِرِک bayterek بوده است.

💢در سال های اخیر نیز دانشمندان فسیل پرنده ای عظیم را در ترکستان میانی در قزاقستان یافتند که به همین نام مشهور samrukia است. که بعد ها سامروک samruk به سیمرغ simorq و تئرئک terek به کلمه درخت derext در فارسی تبدیل شده است. تئرئک terek در ترکی در لغات دیگری مثل دیرِک direk نیز به کار رفته است.

💢نه تنها سیمرغ اصالت مربوط به میتولوژیِ تورکیک هست، بلکه در ادبیات فارسی پرندهء هما هم منبعش میتولوژی تورکیک است.

 

منبع : ناقیلار بوقچاسی، داستان های ترکی خراسان. با تلخیص و اختصار



آردینی اوخو

حلول ماه رمضان مبارک

+0 به یه ن

 

🌙صدای پای رمضان به گوش میرسد دستهای خالی‌مان، دستاویز دلهای پاکتان. ما را در روز آخر شعبان، نه به بهای لیاقت، بلکه به رسم رفاقت، اول حلال و بعد دعایمان کنید.

رمضان ماهی است که ابتدایش رحمت و میانه اش مغفرت و پایانش اجابت است. پیشاپیش ماه برکت بهار قرآن مبارک باد 🌼🍃



آردینی اوخو

تاکید اردوغان بر اهمیت زبان_تورکی در طول تاریخ،

+0 به یه ن

💯تاکید اردوغان بر اهمیت زبان_تورکی در طول تاریخ، طی سخنرانی در کنگره زبان تورکی
💢با تضعیف زبان، روح ملی‌ نیز ضعیف می‌شود.

💯رجب طیب اردوغان رئیس جمهور تورکیه  ابراز داشت که زبان_تورکی یکی از قدیمی ترین و غنی ترین زبانهای جهان میباشد.

💢اردوغان طی سخنانی در هشتمین کنگره بین المللی زبان تورکی گفت:

"دارای زبانی غنی هستیم.

💢نمی‌توان از دیگران انتظار داشت نسبت به زبان تورکی حساس باشند، در حالی‌ که خود ما، آن چنان که باید به آن اهمیت نمی‌دهیم.

💢این یک واقعیت است که با تضعیف زبان، روح ملی‌ نیز ضعیف می‌شود. بنابراین باید تدابیری در این خصوص اتخاذ کنیم."

💢وی در ادامه افزود: "با رویکرد جامع و فراگیر، تمام ویژگی‌های زبانی، از تورکی‌ حفاظت خواهیم کرد.



آردینی اوخو