خوراسان ﺗورکلرین دیل و کولتورلری

زبان و فرهنگ ترکان خراسان

کتاب "نگاهی به ادبیات ترکان خراسان" منتشر شد.

+0 به یه ن

 

کتاب "نگاهی به ادبیات ترکان خراسان" تالیف اسماعیل سالاریان منتشر شد.

در بخش‌های ابتدایی این کتاب، در باره تاریخ ادبیات ترکی اطلاعاتی داده میشود و پس از آشنایی با نحوه سرایش شعر ترکی و انواع قالب آن، به گونه های ادبیات بخشی های خراسان پرداخته شده است، پس از آن، ادبیات و شاعران قدیم و معاصر ترک خراسان معرفی و نمونه‌هایی از اشعار ترکی آنها اغلب با الفبای عرب و لاتین ترکی همراه با ترجمه داده شده است. امید که این دفتر که در طی چند دهه تحقیق، تدوین شده است، تحفه‌ای باشد هر چند ناچیز نثار مقدم و با صفای تمامی ‌اقوام ایران خاصه ترکان، ترکمن، و همدلان فارس، کرد و غیره که قرن‌ها باهم زیستن و باهم ماندن را در نهایت صفا و صمیمیت تجربه کرده‌اند. این کتاب در 430 صفحه قطع وزیری به قیمت 45000 تومان چاپ انشارات تکدرخت تهران می باشد.

تلفن پیامک و تلگلرام جهت سفارش این کتاب  :  09159766066



آردینی اوخو

جنگ خنده با تمثیل و مثل ترکی

+0 به یه ن
 😃جنگ خنده با تمثیل و مثل ترکی

🐄جووانا (گٶله) سیچیب تیشه نین دسته سینه :
می گویند : دو نفر دعوا کرده و پیش قاضی رفتند، یکی از آنها یک تیشه دسته طلا به قاضی رشوه داد که از او طرفداری کند دومی فهمید و یک راس گوساله هدیه کرد.
چون محاکمه شروع شد، اولی دید که اصلا قاضی به نفع او حرف نمی زند، تصور کرد که حتما قاضی فراموش کرده و بهتر است یادآوری کنم. رو به قاضی کرد و گفت : جناب قاضی حرف هایت همانند تیشه دسته طلا قاطع و برنده باشد!
قاضی هم با خونسردی گفت : بنشین سرجایت که : جووانا (گٶله) سیچیب دی تیشه نین دسته سینه : گوساله ریده روی دسته تیشه!!.

❤️منبع : تمثیل و مثل، نوشته اسماعیل سالاریان، چاپ اول 1395 بخشایش قم
🌹زبان و ادبیات ترکان خراسان
@xorasanturk



آردینی اوخو

راه های تشخیص کلمات تورکی که در زبان فارسی کاربرد دارند!

+0 به یه ن
راه های تشخیص کلمات تورکی که در زبان فارسی کاربرد دارند!
اگر کلمات تورکی رو حذف کنیم ایا زبانی بعنوان فارسی خواهد بود؟

در زیر بعضی از راه های تشخیص کلمات تورکی که در فارسی کاربرد دارند را آورده ایم امید که مورد توجه و استفاده قرار گیرد:
1 / کلماتی که به مه ختم میشوند مانند گزمه, ساچمه, دیشلمه, دولمه, چکمه , قابلمه, قیمه, سرمه, سورتمه, یورتمه, تخمه, کرشمه, چمباتمه, تکمه (تیکمه تیکماق دوختن) , و ......

2 / کلماتی که به پسوند چی ختم می شوند مانند مانند سورچی, قیچی, قاچاقچی , جارچی, توپچی, یالانچی و ......

3 / کلماتی که به چه یا جه ختم می شوند ( چه پسوند تصغیر در زبان تورکی است مانند ک در فارسی) مانند : تانریجه ( تانری+جه : الهه), بچه , گوجه (گوی " سبز" +جه) بوقچه (بوق " چمدان "+چه) طاقچه, باغچه و کوچه (کوی " روستا " +چه) غنچه (غونچا)، سئرچه, تپانچه; یونجه و...

4 / کلماتی که به اق ختم می شوند مانند قاچاق, چلاق, قالتاق, ییلاق, قشلاق, الاق, یراق, چماق, قنداق, باتلاق, چخماق سنجاق, بایراق (بیرق), چراق, ( چیرماق یعنی سوسوکردن ), سراغ (سوراق سوروماق یعنی پرس وجو کردن) و ....

5 / کلماتی که به َک ختم می شوند مانند تشک, اوردک, الک, یدک, ببک, کولاک ( کوللاماق یعنی مدفون کردن)، بلوک ( از بولماق به معنای بخش کردن), کمک(کٶمک ) و ....



آردینی اوخو

اتّحاد

+0 به یه ن

اتّحاد

"اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**

نعمتِ اتّحاددان محروم

کیم اولورسا، قالیر جَهول -و ظَلوم

اولدو بو نکته جمله یه معلوم

      "اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

       چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**

خاتمِ انبیاء رسول اَنام

مایهء الافتخارِ خاصّ – و عوام

امر ائدر اتّحاددا، خلقی مدام

      "اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

       چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**



آردینی اوخو

چهارمین نشست فرهنگی-ادبی تورک های خراسان

+0 به یه ن

در چهارمین نشست فرهنگی - ادبی تورک‌های منطقه خراسان، راه‌های بالندگی زبان تورکی بررسی شد

چهارمین نشست فرهنگی - هنری تورک‌های منطقۀ خراسان همزمان با چهارمین سالگرد بزرگداشت شادروان استاد علی‌اکبر ملایجردی در شهرستان جوین (نقاب) -خراسان رضوی در تاریخ ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ با حضور برخی از بزرگان، فرهنگیان، هنرمندان، شاعران و نویسندگان تورک برگزار شد.

طی این نشست، حاضرین، با تأکید بر اهمیت زبان تورکی و خلأهای موجود در زبان تورکی در خطۀ خراسان، چگونگی و راه‌های بالندگی زبان تورکی را در این منطقه بررسی کردند و از فعالیت‌های مرحوم علی‌اکبر ملایجردی، نویسنده و محقق تورک، تقدیر به عمل آوردند.

در ماه‌های اخیر نشست فرهنگی تورک‌های منطقۀ خراسان با استقبال گسترده‌ای در نیشابور و شهرهای دیگر خراسان، برگزار شده بود که در این نشست‌ها ضمن شعر خوانی ترکی، نواختن دوتار (از سازهای سنتی تورک)، اشعار تورکی مولانا جلال‌الدین رومی و شرح حال حسن اوغلوی اسفراینی مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود.



آردینی اوخو

سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

+0 به یه ن
سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

وزیر آموزش زبان فارسی و پرورش فارسی خوانی و فارسی نویسی در سخنان اخیرش تدریس و تحصیل منحصرا به زبان فارسی را جز خطوط قرمز دانسته است. و این یعنی توقع داشتن اینکه زبان ترکی هم سر سوزنی از سمت حاکمیت مورد حمایت مادی و معنوی قرار بگیرد یک خیال خام و آرزوی دست نیافتنی است.
از دو حال خارج نیست؛ یا حاکمیت زبان ترکی را زبان جغرافیای ایران و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان را جز فرهنگ ایران نمیداند، که در این صورت باید صراحتا اعلام کند.
یا اینکه زبان ترکی و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان و سایر ترکان ایران را که در قالب زبان ترکی متبلور شده است را هم ایرانی میداند، که در این صورت باید زبان ترکی هم از امکانات و حمایتهای مادی و معنوی حاکمیت برخوردار باشد.

ترکان ایران از تبعیض نهادینه شده علیه زبان مادری و فرهنگشان ناراضی هستند. و جز به احترام متقابل و برابر و حمایت مادی و معنوی یکسان از زبان و فرهنگشان رضایت نخواهند داد. زیرا چنانکه میبینیم نهضت سواد آموزی تبدیل به نهضت فارسی آموزی شده است و وزارت آموزش و پرورش هم در انحصار آموزگاران زبان فارسی قرار گرفته است.
البته زبان فارسی از آن جهت که زبان بخشی از هموطنان ماست محترم میباشد، و ما خواستار احترام متقابل به زبان ترکی که زبان مادری ترکان ایران است میباشیم.  

🆔 @turkdiledebiyat


آردینی اوخو

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

+0 به یه ن

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

/ سرقت های ادبی و فرهنگی /

نویسنده : امین حکیم شفایی

نقدی بر گفتار وسخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (درروزنامه اتفاقیه) و در توصیف نوای دل انگیز قوشمه که از نای کرمانج مایه گیردتا زهره به رقص اید ود لرا نشاط و فرح افزاید.

دراینکه سخنانی شیوا در نغمه پردازی ها شده؛ خواننده را مسحور میکند. اما، اشارتی به اینکه این ساز را که آغاز کرد؟ و این الت را چه کسی ساخت و ابداع کرد و اصالت ان از کیست و ترکان را چه حظ و بهره ای از آنست سخنی نگفت.

اما گفت: (نغمه ای جز نغمه کرمانج در بجنورد نیست؟!)

(در ادامه مصراع جناب دکتر)

قوشمه ترکی باشد و یک آلتی از کرد نیست

قوشمه فعل امر ترکی ومرکب از دوتا

نی'بود؛ سازنده اش جز مردم این؛ یورد نیست

پس صدا میماند و (هیلو) که خاص کردهاست

اینهمه تعریف و توصیف قابل هچ- برد نیست/

این مقدمه را بدان جهت آوردم که پاسخی اجمالی به مصراع نخست شما بدهم اما، ماحصل سخن این است*



آردینی اوخو

ساز قوشما ساز ترکی

+0 به یه ن

لغت قوشما : معمولا کلماتی که با قاف شروع می شوند یا ترکی هستند یا عربی.قوشما در معناهای : جفت / دوتایی / زوج / بهم متصل / بهم پیوسته / همراه / ضمیمه / موازی / (منبع فرهنگ لغت ترکی فارسی ، بهزاد بهزادی ص 844 )

از نظر معنی قوشمه فعل امر ترکی است (قاطی نکن) نیز است،

ساز قوشما : اصل این ساز ترکی است. قوشمه یکی از سازهای بادی و محلی ترکان خراسان می‌باشد. این ساز از دو نی به طول ۲۰ سانتیمتر که در کنار هم چسبیده‌اند تشکیل شده است. از نظر موسیقی این ساز دارای یک اکتاو کامل است و می‌تواند هفت نت اصلی را بنوازد.



آردینی اوخو

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان

+0 به یه ن

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان

چوخ ییرغالانیب قاش گوزونو آتما آی اوغلان

هرزه گولو ائل گوللرینـه قاتما آی اوغلان

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان



آردینی اوخو

واژه مجهول آذری/ پروفسور هیئت

+0 به یه ن

 واژه مجهول آذری/ پروفسور هیئت

مساله بسیار ساده و چنین است که زبان ما ترکی است و ما ترک هستیم و پدران و مادران و اجداد ما همه خود را ترک میخوانند و ملل و اقوام همسایه نیز ما را ترک خوانده اند نه چیز دیگر
دوست محترم! آزری واژه ای جعلی است که برای تحریف واقعیت فرهنگی و زبانی ترکها در ایران و جمهوری آزربایجان از سوی حکومتهای شوروی و ایران ابداع و ترویج شده است و شما از هر انسان بدون غرض و مرضی سوال کنید خودش را نه آزری بلکه ترک و زبانش را تورکی میخواند.
لطفا واقعیات را بپذیرید برای مبارزه با تجزیه و حفظ وحدت ایران ، دشمنی با واقعیات و تحریف زبان و تاریخ و فرهنگ مردم ترک ایران آب در هاون کوفتن است- مساله اصلی ترکها در ایران نه تاریخ و نژاد که برخورداری از حقوق فرهنگی و سیاسی است و هیچ تنافر و تضادی بین داشتن هویت ترکی با ایرانیت و ایرانی بودن نیست.



آردینی اوخو

یاد دارم در غروبی سرد سرد

+0 به یه ن

یاد دارم در غروبی سرد سرد،

می گذشت از کوچه ما دوره گرد،

 

داد می زد: "کهنه قالی می خرم،

دست دوم، جنس عالی می خرم،

کوزه و ظرف سفالی می خرم،

گر نداری، شیشه خالی می خرم"،

 

اشک در چشمان بابا حلقه بست،

عاقبت آهی کشید، بغض اش شکست،

اول ماه است و نان در سفره نیست،

ای خدا شکرت، ولی این زندگی است؟!!!



آردینی اوخو

اوزو ییخیلان آغلاماز

+0 به یه ن

ضرب المثل ترکی : اوزو ییخیلان آغلاماز

اوزو ییخیلان ییغلاماز(آغلاماز) : کسی که خودش بزمین بیفتد، گریه نمی کند. منظور مثل اینست که هر کسی باید پیامد تصمیم و عملکرد خودش را تحمل کند یعنی خود کرده را تدبیر نیست.

منبع : کتاب تمثل و مثل ترکی خراسانی نوشته اسماعیل سالاریان

کتاب های ترکی خراسانی : 1- تمثیل و مثل 2- ناغیل لار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی، در خواستی شما در سراسر ایران و جهان با پست ارسال می شود. برای این منظور در لینک های زیر پیام بگذارید :
تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066
salariyan.blogfa.com
http://salariyan.arzublog.com
salariyan@yahoo.cm
https://t.me/xorasanturk



آردینی اوخو

کریم میر علی سبزواری

+0 به یه ن

مثنوی یوسف زلیخا اثر کریم میر علی سبزواری

اسماعیل سالاریان

13/ 02/ 97 

اولو تانری آیدیلا

کریم میرعلی اصلن سبزوارلی "مظلوم" تخلص ائدیب اوندان بیر اوزون ال یازما مثنوی "یوسف – زلیخا" آدلانان بیزه یادگار قالیب. شاعر بو حکایه نی قورآندان الهام آلیب و خوراسان تورکچه سینده نظم ائدمیشدیر. شاعر اۆزونو و هدف نی بوجور تانیتدیریر:

منم مظلوم، اصلیم سبزواری

غریب یئرلرده دؤشدیم روزگاری

آدیم کریم دور، اصلیم شریفدور

گرچه مظلومم، طبعیم ظریفدور

بو مثنوی، نوایی و فضولی نین تورکچه دیوان لارنین کولکه سی حساب اولور، شاعر، چوخلو ماجرالاردا، فضولی نین لیلی مجنون نی تکین بیر پارا غزلر بیان ائدیر. نئچه غزلر ده، نظامی نین خسرو شیرین دن و آشیق پاشانین غریب نامه سین دن الهام آلیب دیر. شاعر تورکلرین شجاعت، کمال، گؤزل لیکی نی و خوراسان اؤلکه سینی ده بو اثرده سئوویر. شاعر دئییر گل مظلوم


آردینی اوخو

مثنوی یوسف و زلیخا (به ترکی خراسان) منتشر شد

+0 به یه ن

مثنوی یوسف و زلیخا (به ترکی خراسان) به کوشش اسماعیل سالاریان منتشر شد

این کتاب، مثنوی بلندی آمیخته با غزلیات پر شور و حال در موضوع داستان یوسف و زلیخا است که با اخذ قوت و الهام از أَحْسَنَ الْقَصَصِ قرآن مجید توسط کریم میر علی سبزواری متخلص به مظلوم در سال 1185 هجری سروده شده است

در این مثنوی گران قدر، شاعر اثر خود را طبق عادت مألوف سلف با توحید و نعت (مدح) و مناقب مولای متقیان حضرت علی (ع) شروع می کند. پس از پس آوردن ابیاتی در وصف شجاعت، جمال و کمال ترکان، وارد مساله داستان شور انگیز و عاشقانه یوسف و زلیخا می شود

این مثنوی، یکی از نمونه های زیبای شعر بزمی ترک است و سایه ی آثار شاعرانی مانند نوایی و فضولی به حساب میآید. وی به شیوه ی فضولی در میان ماجراها، زبان حال لیلی و مجنون را با غزل بیان می کند. غزل هایش اغلب در بحر رَمَل و لطیف، بزمی و عاشقانه سروده شده است و خود دیوانچه ی کوچکی را تشکیل می دهند.

کتاب در خواستی شما در سراسر ایران و جهان با پست ارسال می شود. برای این منظور در لینک های زیر پیام بگذارید :

تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066

http://salariyan.arzublog.com

salariyan.blogfa.com

salariyan@yahoo.cm

https://t.me/xorasantur


آردینی اوخو

داستان اوغوز خان

+0 به یه ن

📜داستان اوغوز خان

#منبع : کتاب ناغیللار بو قچاسی

#اسماعیل سالاریان

#اوغوز

📜داستان اوغوز خان

واژه اوغوز از "اوق+اوز" تشکیل یافته است که در این ترکیبه ،اوق به معنی قبیله و تیره بوده و اوز نیز علامت جمع ترکی است.

ترکان از جمله طایفه ی اوغوز از قدیم الایام یکی از معتقدین به سیستم دینی_

فلسفی تک خدایی بوده.

شروع داستان👇



آردینی اوخو