خوراسان ﺗورکلرین دیل و کولتورلری

زبان و فرهنگ ترکان خراسان

شبیخون فرهنگی حاجی فیروز به سرزمین کوسا و کچل

+0 به یه ن

 شبیخون فرهنگی حاجی فیروز به سرزمین کوسا و کچل

محمد رحمانی فر

چند سالی است با فرا رسیدن فصل بهار در برخی از نقاط آذربایجان با چهره‌های نامأنوسی همچون حاجی فیروز مواجه می‌شویم. تا جایی که حتی در برخی از مدارس پیش‌دبستانی، کودکان ما را با تماشای چنین شخصیتی به استقبال بهار می‌فرستند. شخصیتی که نه تنها هیچ جایگاهی در فرهنگ غنی آذربایجانندارد، بلکه الگوی بسیار نامطلوبی هم برای جامعه و به ویژه برای کودکان محسوب می‌شود.



آردینی اوخو

آنالار گونو موبارک اولسون

+0 به یه ن

 

آنالار گونو موبارک اولسون

" روز مادر بر تمامی مادران عزیز مبارک باد "

پر_قربانی, [۰۸.۰۳.۱۸ ۱۷:۲۱]

سلام، بیر تورکئ شعر تقدیم ائدمن ننه لری خئدمتئنه و پیغمبرمئزئ قیزنی دونیا گلن گونه نی تبریک دئیمن.

 گون باتر،آسمان لره آی گزئنر

گووزلرینه یوخو گلمس گئجه لر

آیه دئر: سن یات اویاغمن بو گئجه

بالامه لایله دئمسم اوینر

دوققوز آی باقرینه باغلر بالنه

نئچچه ایل له ایقئنده اوتئرر

جانئنن باله سئنه شیره وئرر

کیم بئله باشقه سئنه جان یاندئرر

الله هئی حئکمتئنه،لوطفئنه باخ

ننه نئی قلبئنه بو،عشقی آتر

ائل اونئی دامنین نن عرشه یتر

تارئ جان ننه ملک دئ یا بشر

          پ- قربانی  لطف آباد درگز



آردینی اوخو

در باره نوشتار زبان ترکی

+0 به یه ن

در باره نوشتار زبان ترکی

قسمت 1   

سه شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۶ ساعت: 7:22 توسط:محمد عرب خدری

جناب سالاریان

سلام، در باره نوشتار زبان ترکی و این‏که دوست عزیز «شیروانلی» این مهم را به عهده‏ی جنابعالی، این‏جانب و چند نفر دیگر از دوستان گذاشته، باید عرض تشکری از ایشان داشته‏ باشم، ولی من از نظر ادبیات ترک در حدی نیستم که برای این مهم انتخاب شوم، فقط مختصر نظراتی دارم که بیان می‏کنم:

1. ما باید خود محقق باشیم یا به اهل تحقیق احترام گذاشته و از نظریات آنان استفاده کنیم.

2. محققین بزرگی در آزربایجان این مهم را انجام داده و علائم خاصی برای آواهای زبان ترکی معرفی کرده‏ اندکه به‏ نظر من بهترین است.

3. در نوشتار زبان ترکی به لاتین می‏توان همه‏ ی آواها را به‏ خوبی رعایت کرد، ولی آیا در اجتماع ما قابل استفاده است؟ و همه می‏توانند از آن استفاده کنند؟

4. توجه داشته باشیم در تمام زبان‏ها یک زبان ادبی داریم و تعدادی لحجه، یک یزدی به لحجه‏ ی فارسی یزدی صحبت می‏کند ولی مکاتبات خود را با یک سازمان یا شخص با زبان ادبی می ‏نگارد. در ترکی نیز غیر از این نمی‏ تواند باشد«پس در ترکی هم یک زبان ادبی و لحجه‏ های متفاوت با شیرینی خاص خودشان».



آردینی اوخو

خوراسان دا اوچانلارین آدی

+0 به یه ن
خوراسان دا اوچانلارین آدی 

یازار : حسن شیروان
جیغنا و یا جقنه : کوچکترین پرنده شکاری که معمولا پرندگان کوچک مانند گنجشک را شکار می کند.
بای سنقر : کوچکتر از قرقی  و این پرنده فقط در آسمان به پرندگان حمله می کند و پس کوبیدن بر سر شکار آنرا سرا زیر بسوی زمین می نمایند و برخی در خوراسان به بای سنقر آغ سنقر نیز می گویند.
بای قوش : جغد و یا بای قوش های خوراسان کوچک هستند و پرندگان کوچک تر از خود را شکار می کنند.
قرغی : برزگتر از جیقنه و بای سنقر و قرغی به غیر از پرندگان کوچک و بزرگ، خرگوش و ... نیز را شکار می کند.
قارتال : بزرگتر از قرغی و این پرنده شکاری می تواند، گرگ، گوسفند، روباه و ... شکار نماید.
قوش : بزرگترین پرنده شکاری در خوراسان است و یا بود و مدتی است که از این پرنده شکاری خبری نیست. صورت قوش مانند صورت بای قوش می باشد و منقار آن مثل قرغی و قارتال است.
در زبان تاتی اسامی پرندگان شکاری وجود ندارد و آنها با استفاده از زبان عربی به پرندگان شکاری "شاهین" و "عقاب" می گویند.



آردینی اوخو

فارسی نوشتم تا بی سوادها هم بخوانند

+0 به یه ن

فارسی نوشتم تا بی سوادها هم بخوانند

 ♦️♦️ حتما اوخویون عزیز لر♦️♦️

یادمه کوچک که بودم یک روز شعری از استاد شهریارو می نوشتم، مرحوم پدرم نگاهی به من انداخت وگفت چه می نویسی گفتم شعر ترکی پدر لبخند تلخی کردو گفت پسرم فارسی بنویس بی سوادها هم بخوانند واقعا گئج شدم میهوت و متحیر یعنی چه پدرم متلک میاندازه ولی پدر عادت نداشت، مدتها گذشت و جواب سوال برایم مثل معما شده بود معمای بی جواب اخر قدیم باسوادی نبود که بپرسم تا اینکه بزرگ و بزرگ شدم. روزی جلو دانشگاه ازاد زنجان یکی از اساتید برجسته و نامی مرا دید و بغلم کرد و گفت افرین بر تو شاعر خوش ذوق من بتو افتخار میکنم

من که خجالت می کشیدم گفتم استاد نظر لطف شماست خلاصه پس از تعارفهای زیاد اجازه خواستم. استاد با احترام تمام فرمود هوشنگ جان شعر یار اغلادی را بخون برام بفرست. من با خوشحالی تمام گفتم استاد نوشته اش را دارم. استاد اهی کشید و گفت شاعر ما که سواد نداریم ترکی بخونیم والا منم نوشته اش را دارم.

تعجب کردم کفتم پدرم چه مرد آینده نگری بوده پس جواب معمای من حل شد. اینها بی سواد ترکی هستند. حال این مطلب را فارسی نوشتم که چه؟ اره بی سوادها هم بخوانند

 ✍️ استاد هوشنگ جعفری


آردینی اوخو

زبان، زبان مادری و آموزش به زبان مادری

+0 به یه ن

زبان، زبان مادری و آموزش به زبان مادری

زبان نظامی است که بر پایه آن هم امکان ارتباط پیامی با ویژگیهای ادراکی میسر می‌گردد و هم  بر پایه آن فرایندهای اجتماعی معتبر، علایم و اراده در اندیشه شکل می‌گیرد و تبیین می‌شود، زبان و علایمی که ضبط می‌شود شکل برجسته بُعد نمادین و فرهنگی انسان است که از نظر اجتماعی جذب می‌شود.

زبان یکی از نهادهای بنیادی جامعه و از عناصر بسیار مهم در فرهنگ اجتماع است، هر گاه سخن از حفظ، تقویت وگسترش فرهنگ یک جامعه به میان می‌آید بحث زبان به عنوان یک عامل اساسی مطرح می‌گردد.

زبان‌شناسانی همچون ادوارد ساپیر و بنجامین لی‌ووف عقیده داشتند که زبانهای مختلف قادر هستند تا سخنوران آن زبان را به جهت خاصی از طرز تفکر و جهان‌بینی هدایت کنند; به عبارتی زبان در سطح شناخت و واژگان می‌تواند بر ادراک سخنورانش تاثیر بگذارد و می‌تواند مردم را به برقراری ارتباط در مورد زمان، مکان، رابطه بین افراد، طبیعت و... وادارد.

از میان همه اشکال تعامل اجتماعی، زبانی که یک ملت با آن سخن می‌گویند (زبان مادری) اصلی‌ترین و ابدی‌ترین منبع هویت همانندی فرهنگی و خلق آن است. تشابهات و تفاوتهای فرهنگی با تعقیب عامل زبان هویدا می‌گردد.

زبان پدیده‌ای بسیارپیچیده است و نمی‌توان آن را صرفا از یک جنبه مورد بررسی قرار داد از نظر اجتماعی و روانشناسی زبان دارای اهمیتی است که بسیار فراتر از ارزش ابزاری و ظاهری آن می‌باشد.



آردینی اوخو

زبان مادری و مادرانگی زبان

+0 به یه ن

زبان مادری و مادرانگی زبان

نویسنده : محمدرضا_لوایی

کار زبان تهاجم و دفاع نیست کار زبان آفریدن است.

خانه جایی است که محرم اسرار توست. امنیت و آرامش و رهایی تو در دل خانه نهفته است. گاهی که به اندرون خانه ام می خزم فارغ از دغدغۀ کون و مکان و زمان می توانم آرامش خانه ام را حس کنم.

خانه ام لبریز نیاکان و نیکان تاریخی ام می باشد. جهان من آن بیرون است است اما جهان بینی من در سکوت و زیبایی خانه ام اندیشیده می شود.

در خانه ام می توانم جهان بینی شگرف زهتابی و نطقی و معجز و بولود قره چورلو را لمس کنم. و مگر نه اینکه زبان، خانۀ ماست؟ و مگر نه اینکه زبان، ذات انسانی ما را می سازد؟ به قول لرا بورودیتسکی، ” زبان نه ‌تنها بازتاب و بیان‌کننده افکار ماست، بلکه کاملا به افکاری که می‌خواهیم بیان کنیم شکل می‌دهد


آردینی اوخو

نظری درباره نوشتار زبان ترکی خراسانی

+0 به یه ن

نظری درباره نوشتار زبان ترکی خراسانی

محمد عرب خدری

جناب سالاریان

سلام، در باره نوشتار زبان ترکی و این‏که دوست عزیز «شیروانلی» این مهم را به عهده‏ی جنابعالی، این‏جانب و چند نفر دیگر از دوستان گذاشته، باید عرض تشکری از ایشان داشته‏باشم، ولی من از نظر ادبیات ترک در حدی نیستم که برای این مهم انتخاب شوم، فقط مختصر نظراتی دارم که بیان می‏کنم:

1. ما باید خود محقق باشیم یا به اهل تحقیق احترام گذاشته و از نظریات آنان استفاده کنیم.

2. محققین بزرگی در آزربایجان این مهم را انجام داده و علائم خاصی برای آواهای زبان ترکی معرفی کرده‏اندکه به‏نظر من بهترین است.

3. در نوشتار زبان ترکی به لاتین می‏توان همه‏ی آواها را به‏خوبی رعایت کرد، ولی آیا در اجتماع ما قابل استفاده است؟ و همه می‏توانند از آن استفاده کنند؟

4. توجه داشته باشیم در تمام زبان‏ها یک زبان ادبی داریم و تعدادی لحجه، یک یزدی به لحجه‏ی فارسی یزدی صحبت می‏کند ولی مکاتبات خود را با یک سازمان یا شخص با زبان ادبی می‏نگارد. در ترکی نیز غیر از این نمی‏تواند باشد«پس در ترکی هم یک زبان ادبی و لحجه‏های متفاوت با شیرینی خاص خودشان».

توجه بشود همان مطلب با زبان ادبی را هرکس به لحجه‏ی خود خواهد خواند.

5. فقط لازم است در ابتدای نوشته‏ها علامت‏های مورد نظر به‏طور خلاصه و تا مدتی نوشته شوند تا خوانندگان به‏طور کامل از این علائم آگاهی یابند و به آن‏ها توجه کنند، قطعاً پس از مدتی مطلب جا افتاده و اهالی ادبیات ترک در منطقه این چند علامت ساده را یاد می‏گیرند، نویسنده‏ها رعایت می‏کنند و خواننده‏ها به راحتی مطالب ترکی را می‏خوانند. 



آردینی اوخو

بوی کرب-وبلا می آید

+0 به یه ن

نسیمی جان فزا می آید

بوی کرب-وبلا می آید

تشنه ی آب فراتم ای اجل

مهلت بده تا بگیرم در بغل

این وبلاگ و کانال تلگرام مرتبط از 21 تا 28 بهمن بروز نخواهند شد



آردینی اوخو

مثل ترکی : چوخ گزَن چوخ بیلَر

+0 به یه ن

مثل ترکی : چوخ گزَن چوخ بیلَر : سفر، آزموده کند مرد را : زیاد سفر کردن باعث می‌شود تا انسان جاها و انسان‌های مختلفی را ببیند و چیزهای جدیدی یاد بگیرد، تجربه کسب کرده و اطلاعات و دانستنی زیادی بدست آورد. سفرها یا تفریحی هستند یا کاری یا زیارتی، اما هر سفر تجربه‌ای گرانبهاست که نباید آن را کم‌ ارزش شمارد.

منبع : تمثیل و مثل ترکی خراسان

کتاب های ترکی خراسانی : 1- تمثیل و مثل 2- ناغیل لار بوقچاسی، در خواستی شما در سراسر ایران و جهان با پست ارسال می شود. برای این منظور در لینک های زیر پیام بگذارید :
تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066
salariyan.blogfa.com
http://salariyan.arzublog.com
salariyan@yahoo.cm



آردینی اوخو

هپپلی هپپوو اوغلانین حکایه سی

+0 به یه ن

هپپلی هپپوو اوغلانین حکایه سی

چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ ساعت: 0:59 توسط:شیروانلی

اوغلوم قوروخ او خاتیندان که خوروزدان یاشماق توتور

هپپلی هپپوو اوغلانین حکایه سی

بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، تانریدان باشقا کیمسه یوخ ایدی و بیر کؤر اوجاق ار ایله خاتین وار ایدی کی بوتون تانیشلارین چاغالارینی پیسله ییردیلر.

نئیچه ایل بئله کئچر کن، تانری کؤر اوجاق ارنن خاتینا بیر اوغلان وردی و اوغلان کاتا اولونجا آنا و آتاسی گؤردیلر کی اونلارین اوغلو باشقالارین چاغالارینا گؤره پککه، که لوو و هپپلی هپپوو دی و اونا گؤره اؤز بالالارینا هپپلی هپپو آدینی تاخدیلار.

هپپلی هپپوو یواش- یواش اولدو یئنی یئتمه بیر اوغلان و آنا - آتاسینا دئدی من خاتین ایستی من. هر نه آنا-آتاسی دئدیلر کی هپپلی هپپوو جان خاتین یولا ائرتمک چوخ زور و چتین دیر، آنجاق فایده سی اولمادی و سان هپپلی هپپو یا خاتین آلدیلار.



آردینی اوخو

گؤیده گؤیین قورشاغی، یئرده تورکون بایراغی.

+0 به یه ن

شیروانلی :

تورکلرین بیر معروف شعاری وار:

گؤیده گؤیین قورشاغی، یئرده تورکون بایراغی.

قورشاق = رنگین کمان



آردینی اوخو

گئچمه نامرد کورپوسونان، قوی آپارسین سو سنی

+0 به یه ن

گئچمه نامرد کورپوسونان، قوی آپارسین سو سنی

یاتما تولکو دالداسیندا،   قوی یئسین اسلان سنی

ترجمه : لآ نگذری از پل ناکسان، بمان تا که سیل دمانت برد

مکش منت از روبه  نابکار، همان به که شیر ژیانت درد

منبع : تمثیل و مثل (آتا بابا سوزلری خوراسان تورکچه سینده)

کتاب های ترکی خراسانی 1- تمثیل و مثل 2 – ناغیل لار بوقچاسی، در خواستی شما در سراسر ایران و جهان با پست ارسال می شود. برای این منظور در لینک های زیر پیام بگذارید :

تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066

salariyan.blogfa.com

http://salariyan.arzublog.com

salariyan@yahoo.cm

https://t.me/xorasanturk



آردینی اوخو

یاییق چالماق

+0 به یه ن

یاییق چالماق :

یای : فعل امر "یایماق" : تکان دادن، انکه مشک دوغ را تکان دهد.

یایخالاماق : تکان دادن، بهم خوردن و هم زده شدن مایعات.

یایما : عمل کره  گیری و مشک تکانی

یاییق : مشک دوغ

یاییق چالماق : مشک دوغ را به منظور کره گیری تکان دادن

ترکان خراسان به کره "مسکه" می گویند.

یای : کمان

یای : تابستان

یای : فعل امر یایماق به معنی چرانیدن

منبع : فرهنگ لغت و اصطلاحات ترکی قاشقائی، اسدلله مردانی رحیمی

کانال تلگرام زبان و ادبیات ترکان خراسان   https://t.me/xorasanturk

بخش نظرات :

چهارشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۶ ساعت:  22:40   توسط : شیروانلی

سلاملار. خوراساندا "یایاق" سؤزو چوخ ایشله نیر و چالماق یئرینه "چئخه مک" دئییرلر.

"مسکه" سؤزو اوروس دیلینه ده گیریب و اوروس دیلینده حرف تعریف اولدوغو گؤره اونلار "مسکه"-یه "ماسلا"، دئییرلر.



آردینی اوخو

ترجمه­ های قرآن به زبان ترکی

+0 به یه ن

عنوان مقاله :  ترجمه­ های قرآن به زبان ترکی

● نویسنده : دکتر م.کریمی

لینک دانلود : قزیل قلم آذر : اینجا




آردینی اوخو