خوراسان ﺗورکلرین دیل و کولتورلری

زبان و فرهنگ ترکان خراسان

تورکان در جغرافیای افغانستان

+0 به یه ن
تورکان در جغرافیای افغانستان
+
تورک‌ها در جغرافیای افغانستان ۹۰۰۰ سال قبل از میلاد و یک‌هزار سال بعد از اسلام حکومت کرده‌اند!

۱- تمدن تورک آنااو (۹۰۰۰ سال قبل از میلاد الی ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد): محل ظهور تمدن تورک ‌آنااو در مناطقی از تورکمنستان و خراسان بود که در آن فاصله‌ی زمانی دامنه‌ی حاکمیت آنها تا افغانستان نیز می‌رسید.
۲- ساکا (سده‌ی هشتم قبل از میلاد الی سده‌ی دوم بعد از میلاد): تورکان ساکا که مناطق وسیعی از تورکستان، شمال دریای سیاه، مناطق وسیعی از ایران و هندوستان، اوراسیا و اروپای شرقی را تحت حاکمیت خود داشته‌اند در افغانستان نیز حاکم بوده و از ساکنان و صاحبان قدیمی افغانستان به‌شمار می‌روند.
۳- اشکانیان/ پارت‌ها ‌(۲۴۷ قبل از میلاد الی ۲۲۴ بعد از میلاد): اشکانیان در اصل از طایفه‌ی داهه ساکاها بوده در افغانستان نیز حاکم بوده‌اند.
۴- امپراتوری کوشان (۱۰ میلادی الی ۳۵۰ میلادی): کوشانی‌ها از تورک‌های هون بودند، در سده‌ی دوم قبل از میلاد به افغانستان آمده و مدت مدیدی در افغانستان حکومت کردند که بُت‌های بامیان ثبوت بر مدعای ماست، همچنان کانشکا کبیر بزرگترین امپراتور تورک‌های کوشانی زمستان را در پشاور و تابستان را در بگرام سپری می‌کرد.
۵- قیزیل هونلار و یا هون‌های سرخ (قرن چهارم میلادی)
۶- آق‌هونلار و یا هون‌های سفید (بین سالهای ۳۷۰ الی ۴۵۰ میلادی)
۷- کیدارا هون‌ها (از سال ۴۲۰ الی ۵۰۰ میلادی)


آردینی اوخو

کتاب "ترکی خراسان و قواعد آن" منتشر شد

+0 به یه ن

کتاب ترکی خراسان و قواعد آن منتشر شد

نام کتاب : ترکی خراسان و قواعد آن
ناشر : اختر -تبریز
سال نشر : 1398
مشخصات : ۲۹۰ صفحه وزیری شومیز
قیمت 50000 تومان
@
جهت خرید پستی این کتاب و دیگر کتاب های ترکی خراسان علاوه بر ادمین های تلگرام و اینستاگرام به شماره ۰۹۱۵۹۷۶۶۰۶۶ پیامک بزنید تا کتاب ها بوسیله پست ارسال شوند.



آردینی اوخو

آقا اجازه ! ما بریم خارج؟

+0 به یه ن

روز اول ماه مهر در جولفای ۶۰ سال قبل:

آقا اجازه ! ما بریم خارج؟

دوره کودکی ما بدون تلویزیون و دیگر وسایل معمول ارتباطی گذشت بدین خاطر من تا هفت سالگی و رفتن به مدرسه کلمه ای فارسی بلد نبودم هیچ فامیل یا همسایه یا دوست و آشنای فارس زبان هم در شهر مرزی و دورافتاده ما، در شمالی ترین نقطه آذربایجان شرقی وجود نداشت تا لااقل گوش مان به شنیدن کلماتی به جز زبانی که مادر یادمان داده بود عادت کند ...با این اوضاع و احوال بود که رسیدیم به سال ۱۳۴۱ هجری شمسی و در اول مهر ماهَش من را از همچو وضعیتی برداشتند پرت کردند به محیطی که دبستان پهلوی جلفا نام داشت و در آن همه درس ها به فارسی گفته میشد و آموزگارش به فارسی حرف میزد و ماهم سی نفر ، کور و کر و لال پشت نیمکتها نشسته بودیم و هاج و واج نگاه میکردیم...



آردینی اوخو

کتاب «نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان» تالیف اسماعیل سالاریان منتشر شد

+0 به یه ن

نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان
تالیف : اسماعیل سالاریان
ویراستار : مهدی میمندی
مقدمه : مهندس صراف
خوش نویس : خلیل رستمی بجنوردی
انتشارات : درج سخن بجنورد
نوبت چاپ : اول ۱۳۹۸
قیمت : ۵۰۰۰۰ تومان
کتاب "نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان" دارای 31 فصل است که بخش‌های مهمی از فرهنگ ترکان خراسان را از جمله آداب و رسوم، باورها، رقص‌ها، و بازی‌ها سنتی، طبابت سنتی، لباس‌های سنتی، غذاهای بومی و فصولی از ادبیات شفاهی و ... شامل می‌شود. اغلب این فصول در واقع دریچه‌هایی کوچک هستند بر مبحث مربوطه، تمامی گنجینه فولکلور ترکان خراسان بزرگ؛ هر چند کتاب به فارسی نگاشته شده، اما هر جا که نمونه‌هایی از ادبیات شفاهی ترکان خراسان ارائه شده، نویسنده آنرا به ترکی و عموماً نیز همراه با ترجمۀ فارسی آن ارائه داده است.
این کتاب چاپ انتشارات درج سخن در 398 صفحه قطع وزیری به قیمت 50000 تومان می باشد.
جهت سفارش کتاب به شماره 09159766066 پیامک بزنید تا بوسیله پست ارسال شود.



آردینی اوخو

دونیالیق آنا دیل گونو قوتلو اولسون

+0 به یه ن

 دونیالیق آنا دیل گونو قوتلو اولسون

👌سخنان بزرگان در باره اهمیت زبان و فرهنگ مادری  :
❤️ استورات میل : اگر بخواهند شما را وابسته سازند نخست سراغ زبانتان می روند
❤️ ماهاتما گاندی : کسی که زبان و ادبیاتش را نخوانده باشد؛ تاریخش را نخواهد دانست و آنکس که تاریخش را نداند آینده ای ندارد.
❤️ میلان کوندرا : نخستین گام برای از میان برداشتن یک ملت پاک کردن حافظه آنست؛ باید کتاب هایش را؛ فرهنگش را؛ زبانش را از میان برد.
❤️ جات استوارت : اگر استعمار بخواهد که ملتی را وابسته خود سازد؛ نخست سراغ زبان و هویت و فرهنگ آنها می رودو اگر ملتی فرهنگ خود را از دست بدهد استحاله و آسیمیله می شود
❤️ برای حفظ و ارتقا زبان و ادبیات و فرهنگ زبان مادریمان ترکی مطالعه کتاب های ترکی زیر پیشنهاد می شود :
❤️  تمثیل و مثل
❤️ ناغیلار بوبچاسی
❤️ مثنوی یوسف و زلیخا
❤️ نگاهی به ادبیات ترکان خراسان
❤️ نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان
❤️ جهت تهیه کتاب های ترکی فوق به شماره ۰۹۱۵۹۷۶۶۰۶۶ پیامک بزنید



آردینی اوخو

فروش کتاب های ترکی خراسانی با ترجمه فارسی

+0 به یه ن

کتاب های ترکی خراسانی با ترجمه فارسی :
۱- تمثیل و مثل 420 صفحه ۲۲۰۰۰ تومان
۲- ناغیلار بوقچاسی 415 صفحه ۲۲۰۰۰ تومان
۳ مثنوی یوسف و زلیخا 326 صفحه ۳۵۰۰۰ تومان
۴- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 430 صفحه ۴۵۰۰۰ تومان
تلفن سفارش ۰۹۱۵۹۷۶۶۰۶۶



آردینی اوخو

کتاب "نگاهی به ادبیات ترکان خراسان" منتشر شد.

+0 به یه ن

 

کتاب "نگاهی به ادبیات ترکان خراسان" تالیف اسماعیل سالاریان منتشر شد.

در بخش‌های ابتدایی این کتاب، در باره تاریخ ادبیات ترکی اطلاعاتی داده میشود و پس از آشنایی با نحوه سرایش شعر ترکی و انواع قالب آن، به گونه های ادبیات بخشی های خراسان پرداخته شده است، پس از آن، ادبیات و شاعران قدیم و معاصر ترک خراسان معرفی و نمونه‌هایی از اشعار ترکی آنها اغلب با الفبای عرب و لاتین ترکی همراه با ترجمه داده شده است. امید که این دفتر که در طی چند دهه تحقیق، تدوین شده است، تحفه‌ای باشد هر چند ناچیز نثار مقدم و با صفای تمامی ‌اقوام ایران خاصه ترکان، ترکمن، و همدلان فارس، کرد و غیره که قرن‌ها باهم زیستن و باهم ماندن را در نهایت صفا و صمیمیت تجربه کرده‌اند. این کتاب در 430 صفحه قطع وزیری به قیمت 45000 تومان چاپ انشارات تکدرخت تهران می باشد.

تلفن پیامک و تلگلرام جهت سفارش این کتاب  :  09159766066



آردینی اوخو

جنگ خنده با تمثیل و مثل ترکی

+0 به یه ن
 😃جنگ خنده با تمثیل و مثل ترکی

🐄جووانا (گٶله) سیچیب تیشه نین دسته سینه :
می گویند : دو نفر دعوا کرده و پیش قاضی رفتند، یکی از آنها یک تیشه دسته طلا به قاضی رشوه داد که از او طرفداری کند دومی فهمید و یک راس گوساله هدیه کرد.
چون محاکمه شروع شد، اولی دید که اصلا قاضی به نفع او حرف نمی زند، تصور کرد که حتما قاضی فراموش کرده و بهتر است یادآوری کنم. رو به قاضی کرد و گفت : جناب قاضی حرف هایت همانند تیشه دسته طلا قاطع و برنده باشد!
قاضی هم با خونسردی گفت : بنشین سرجایت که : جووانا (گٶله) سیچیب دی تیشه نین دسته سینه : گوساله ریده روی دسته تیشه!!.

❤️منبع : تمثیل و مثل، نوشته اسماعیل سالاریان، چاپ اول 1395 بخشایش قم
🌹زبان و ادبیات ترکان خراسان
@xorasanturk



آردینی اوخو

راه های تشخیص کلمات تورکی که در زبان فارسی کاربرد دارند!

+0 به یه ن
راه های تشخیص کلمات تورکی که در زبان فارسی کاربرد دارند!
اگر کلمات تورکی رو حذف کنیم ایا زبانی بعنوان فارسی خواهد بود؟

در زیر بعضی از راه های تشخیص کلمات تورکی که در فارسی کاربرد دارند را آورده ایم امید که مورد توجه و استفاده قرار گیرد:
1 / کلماتی که به مه ختم میشوند مانند گزمه, ساچمه, دیشلمه, دولمه, چکمه , قابلمه, قیمه, سرمه, سورتمه, یورتمه, تخمه, کرشمه, چمباتمه, تکمه (تیکمه تیکماق دوختن) , و ......

2 / کلماتی که به پسوند چی ختم می شوند مانند مانند سورچی, قیچی, قاچاقچی , جارچی, توپچی, یالانچی و ......

3 / کلماتی که به چه یا جه ختم می شوند ( چه پسوند تصغیر در زبان تورکی است مانند ک در فارسی) مانند : تانریجه ( تانری+جه : الهه), بچه , گوجه (گوی " سبز" +جه) بوقچه (بوق " چمدان "+چه) طاقچه, باغچه و کوچه (کوی " روستا " +چه) غنچه (غونچا)، سئرچه, تپانچه; یونجه و...

4 / کلماتی که به اق ختم می شوند مانند قاچاق, چلاق, قالتاق, ییلاق, قشلاق, الاق, یراق, چماق, قنداق, باتلاق, چخماق سنجاق, بایراق (بیرق), چراق, ( چیرماق یعنی سوسوکردن ), سراغ (سوراق سوروماق یعنی پرس وجو کردن) و ....

5 / کلماتی که به َک ختم می شوند مانند تشک, اوردک, الک, یدک, ببک, کولاک ( کوللاماق یعنی مدفون کردن)، بلوک ( از بولماق به معنای بخش کردن), کمک(کٶمک ) و ....



آردینی اوخو

اتّحاد

+0 به یه ن

اتّحاد

"اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**

نعمتِ اتّحاددان محروم

کیم اولورسا، قالیر جَهول -و ظَلوم

اولدو بو نکته جمله یه معلوم

      "اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

       چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**

خاتمِ انبیاء رسول اَنام

مایهء الافتخارِ خاصّ – و عوام

امر ائدر اتّحاددا، خلقی مدام

      "اتحاد اولماسا، وطن یاشاماز

       چونکه جان اولمایینجا، تن یاشاماز"

**



آردینی اوخو

چهارمین نشست فرهنگی-ادبی تورک های خراسان

+0 به یه ن

در چهارمین نشست فرهنگی - ادبی تورک‌های منطقه خراسان، راه‌های بالندگی زبان تورکی بررسی شد

چهارمین نشست فرهنگی - هنری تورک‌های منطقۀ خراسان همزمان با چهارمین سالگرد بزرگداشت شادروان استاد علی‌اکبر ملایجردی در شهرستان جوین (نقاب) -خراسان رضوی در تاریخ ۲۱ تیرماه ۱۳۹۷ با حضور برخی از بزرگان، فرهنگیان، هنرمندان، شاعران و نویسندگان تورک برگزار شد.

طی این نشست، حاضرین، با تأکید بر اهمیت زبان تورکی و خلأهای موجود در زبان تورکی در خطۀ خراسان، چگونگی و راه‌های بالندگی زبان تورکی را در این منطقه بررسی کردند و از فعالیت‌های مرحوم علی‌اکبر ملایجردی، نویسنده و محقق تورک، تقدیر به عمل آوردند.

در ماه‌های اخیر نشست فرهنگی تورک‌های منطقۀ خراسان با استقبال گسترده‌ای در نیشابور و شهرهای دیگر خراسان، برگزار شده بود که در این نشست‌ها ضمن شعر خوانی ترکی، نواختن دوتار (از سازهای سنتی تورک)، اشعار تورکی مولانا جلال‌الدین رومی و شرح حال حسن اوغلوی اسفراینی مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود.



آردینی اوخو

سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

+0 به یه ن
سخنان "وزیر آموزش زبان فارسی"

وزیر آموزش زبان فارسی و پرورش فارسی خوانی و فارسی نویسی در سخنان اخیرش تدریس و تحصیل منحصرا به زبان فارسی را جز خطوط قرمز دانسته است. و این یعنی توقع داشتن اینکه زبان ترکی هم سر سوزنی از سمت حاکمیت مورد حمایت مادی و معنوی قرار بگیرد یک خیال خام و آرزوی دست نیافتنی است.
از دو حال خارج نیست؛ یا حاکمیت زبان ترکی را زبان جغرافیای ایران و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان را جز فرهنگ ایران نمیداند، که در این صورت باید صراحتا اعلام کند.
یا اینکه زبان ترکی و فرهنگ و ادبیات مردم آذربایجان و سایر ترکان ایران را که در قالب زبان ترکی متبلور شده است را هم ایرانی میداند، که در این صورت باید زبان ترکی هم از امکانات و حمایتهای مادی و معنوی حاکمیت برخوردار باشد.

ترکان ایران از تبعیض نهادینه شده علیه زبان مادری و فرهنگشان ناراضی هستند. و جز به احترام متقابل و برابر و حمایت مادی و معنوی یکسان از زبان و فرهنگشان رضایت نخواهند داد. زیرا چنانکه میبینیم نهضت سواد آموزی تبدیل به نهضت فارسی آموزی شده است و وزارت آموزش و پرورش هم در انحصار آموزگاران زبان فارسی قرار گرفته است.
البته زبان فارسی از آن جهت که زبان بخشی از هموطنان ماست محترم میباشد، و ما خواستار احترام متقابل به زبان ترکی که زبان مادری ترکان ایران است میباشیم.  

🆔 @turkdiledebiyat


آردینی اوخو

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

+0 به یه ن

نقدی بر گفتار و سخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (در روز نامه اتفاقیه)

/ سرقت های ادبی و فرهنگی /

نویسنده : امین حکیم شفایی

نقدی بر گفتار وسخنان تخیلی جناب دکتر ستایش (درروزنامه اتفاقیه) و در توصیف نوای دل انگیز قوشمه که از نای کرمانج مایه گیردتا زهره به رقص اید ود لرا نشاط و فرح افزاید.

دراینکه سخنانی شیوا در نغمه پردازی ها شده؛ خواننده را مسحور میکند. اما، اشارتی به اینکه این ساز را که آغاز کرد؟ و این الت را چه کسی ساخت و ابداع کرد و اصالت ان از کیست و ترکان را چه حظ و بهره ای از آنست سخنی نگفت.

اما گفت: (نغمه ای جز نغمه کرمانج در بجنورد نیست؟!)

(در ادامه مصراع جناب دکتر)

قوشمه ترکی باشد و یک آلتی از کرد نیست

قوشمه فعل امر ترکی ومرکب از دوتا

نی'بود؛ سازنده اش جز مردم این؛ یورد نیست

پس صدا میماند و (هیلو) که خاص کردهاست

اینهمه تعریف و توصیف قابل هچ- برد نیست/

این مقدمه را بدان جهت آوردم که پاسخی اجمالی به مصراع نخست شما بدهم اما، ماحصل سخن این است*



آردینی اوخو

ساز قوشما ساز ترکی

+0 به یه ن

لغت قوشما : معمولا کلماتی که با قاف شروع می شوند یا ترکی هستند یا عربی.قوشما در معناهای : جفت / دوتایی / زوج / بهم متصل / بهم پیوسته / همراه / ضمیمه / موازی / (منبع فرهنگ لغت ترکی فارسی ، بهزاد بهزادی ص 844 )

از نظر معنی قوشمه فعل امر ترکی است (قاطی نکن) نیز است،

ساز قوشما : اصل این ساز ترکی است. قوشمه یکی از سازهای بادی و محلی ترکان خراسان می‌باشد. این ساز از دو نی به طول ۲۰ سانتیمتر که در کنار هم چسبیده‌اند تشکیل شده است. از نظر موسیقی این ساز دارای یک اکتاو کامل است و می‌تواند هفت نت اصلی را بنوازد.



آردینی اوخو

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان

+0 به یه ن

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان

چوخ ییرغالانیب قاش گوزونو آتما آی اوغلان

هرزه گولو ائل گوللرینـه قاتما آی اوغلان

تورکم منه چوخ فارسی قیریلداتما آی اوغلان



آردینی اوخو