خوراسان ﺗورکلرین دیل و کولتورلری

زبان و فرهنگ ترکان خراسان

فلسفه مقام گرایلی در موسیقی مقامی خراسان

+0 به یه ن

مقاله یازان  : دکتر یوسف متولی حقیقی.

قایناق : نشریه اترک ٬ویژه نامه قوچان شناسی۲ صفحه ۱۶۲.

مقام گرایلی : مقام گرایلی در اسفراین به زارنجی٬ در قوچان به گرایلی و در ترکمن صحرا به کج فلک مشهور است و در بین ترک ها٬ کردها و ترکمن های شمال خراسان با اندک تفاوتی نواخته می شود.

عنوان این آهنگ منسوب به ترک های گرایلی است که در آستانه ی یورش مغولان به مناطقی از قوچان کوچیده بودند. به احتمال زیاد زمینه های پیدایی این آهنگ با سنت های اجتماعی ترکان گرایلی ساکن در قوچان در پیوند است. خوانده شدن کلام این مقام به زبان ترکی نیز می تواند تا اندازه ای موید این فرضیه باشد.


آردینی اوخو

آچار سؤزلر : چالغی,

تفاوت سبک بخشی گری در نقاط خراسان

+0 به یه ن


اشاره : قسمت کوچکی از مصاحبه نشریه اترک٬ ویژه نامه قوچان شناسی شماره 2 با بخشی علیرضا سلیمانی فرزند بخشی بزرگ ترکان خراسان مرحوم حاج قربان سلیمانی. که همیشه بر اصالت ترکی خود و هنر و لباس خود احترام می گذاشتند و تأکید می کردند در این پست آورده ایم امید مورد توجه قرار گیرد.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : چالغی,

مبعث بایرام گونو مسلمانلارا موتلو اولسون

+0 به یه ن


مبعث بایرام گونی بوتون دوشونجه لی اینسانلارا و موسولمانلارا قوتلو اولسون

تؤرک دیلینی اؤیره نین، چونکو اونلارین حاکمیتی چوخ اوزون سؤره جکدیر." پیامبر اکرم(ص)



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : ائتکینلیک لر,

منشور زبان مادری

+0 به یه ن

این منشور نیز توسط سازمان یونسکو تهیه و تصویب شده است. مطابق بندهای سه گانه این منشور :

1- همه شاگردان مدارس باید تحصیلات رسمی خود را به زبان مادری خود آغاز کنند.

2- همهء دولتها موظف هستند که برای تقویت و آموزش زبان مادری کلیه منابع، مواد و وسایل لازم را تولید و توزیع نمایند .

3- برای تدریس زبان مادری باید معلم به اندازهء کافی تربیت و آماده شود ... زیرا تدریس به زبان مادری وسیله ای برای برابری اجتماعی شمرده می شود.


آردینی اوخو

آچار سؤزلر : خبرلر,

اوچ بیلمیرم

+0 به یه ن

قانادی یوخ بیر قوشام

گول ألیندن سولموشام

قفسه یار اولموشام

اوچ بیلمیرم, گوله بیلمیرم

 

تورک موزیک حتمن ائندیرین : بوردا




آردینی اوخو

آچار سؤزلر : چالغی,

یاکامُوز (انعکاس نور ماه در روی آب دریا)

+0 به یه ن

از نمونه کلمات اصیل ترکی که در هیچ زبانی معادل ندارد، کلمه " یاکامُوز " (Yakamoz)، است. این کلمه در ترکی به معنای انعکاس نور ماه در روی آب دریاست، که شب ها در روی آب مانند چشمک زنی می درخشد. این کلمه در زبان ترکی به معشوق نیز اطلاق می شود. این کلمه ازطرف هییت زبان شناسی آلمان به عنوان زیباترین کلمه جهان در سال ۲۰۰۷ ( ۱۳۸۷) برگزیده شد.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : سٶزلوگ,

تورکون دیلی ان قایدالی و قایدالی دیل

+0 به یه ن

تورکون دیلی ان قایدالی و قایدالی دیل

1354-جو ایل ماراقلی بیر خبر یاییلدی بو خبر " اطلاعات هفتگی " مجله سینین نوروز بایرامینا وئردیگی سایی نین 68-جی صحیفه سینده ایدی همین صحیفه ده " مشکل ترین زبان دنیا = دونیانین ان چتین دیلی " باشلیغی آلتیندا بئله گلمیشدی: " دیلچی لیک اوستادلارینین بیر عده سی بونا اینانیبلار کی دیل لرین ان دولاشیغی " اندیلیجانگوا " دئمک استرالیانین شمالیندا یاشایان یئرلی لرین دیلیدیر.


1378گونش ایلی، 1999میلادی ایلی یونسکو تشکیلاتی طرفیندن تورک دیلی دونیانین اوچونجو جانلی و رسمی دیلی بیلدیریلدی.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : تورکچه یازی,

آسان اوخوماق یوللاری

+0 به یه ن

آسان اوخوماق یوللاری

۱- اینترنت ده آختاریش بؤلومون‌ده تورکجه سؤزلری یازیب آختارین آسانلیقلا تورک دیل‌لی سایتلارا وئبلاگ لارا ال تاپا بیلرسینیز.


۲- قازئت لر(مجلات)، چاپ اولوب یاییلان یازیلار و کیتابلاری ساتیجیلاردان آلیب یا پی.دی. اف (p.d.f) شکیل‌ده اینترنت‌دن آلا بیلرسینیز.


۳- یولداش (جیب تلفونو) ساوجیق( اس ام اس) و یامجیک ( ایمیل) لرینیزی آنا دیلی آذربایجان، خوراسان و... تورکجه‌سین‌ده یازیب و آلا بیلرسینیز.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : تورکچه یازی,

بیر گؤلمه جه : دللالیئن تعریفی.

+0 به یه ن

- دللال موشتری لره او قده ر ماشینئ تعریفله دی کئ٬ ماشین ایه سی(صاحیبی) داها ساتماق ایسته مه دی.

- دللال سوروشدو : نه اولدو فیکرینئ دئیشدین؟

- ماشین ایه سی : اوجور کی سن تعریف له ییرسن٬ بو جور ماشین ائله منیم اؤرومه گرک دیر(لازیم دیر).



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : گولمَجه لر,

ایل و تبار نادر شاه افشار

+0 به یه ن

ایل و تبار نادر شاه افشار

نویسنده : سعید آسمانی ( سهلان )

این مطلب توسط هوشنگ آروین بررسی شده است

افشارها از جمله ایلات اوغوز هستند که بیشترین نقش را در صحنه سیاست بازی کرده‌اند و در تشکیل امپراتوری صفوی و دولت ‌های افشاریه و قاجاریه نیروی تاثیرگذار بسیار مهمی بوده‌اند. گرچه قبل از صفویه در خوزستان و بعدها در کوه‌ کیلویه، فارس و کرمان نیز موفق به تشکیل حکومت‌ های محلی شده بودند. از ایلات ترک اوغوز، افشارها و شاهسون‌ها بیشترین پراکندگی را در جغرافیای ایران دارند. آنها را در هر گوشه از ایران می‌توان سراغ گرفت.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : آدلی سانلیلار,

آوشار اؤیودو ( آوشار مارشی)

+0 به یه ن
 

هایدی، یوروش واختی گلدی،

تور، یولا چیخ، آوشار اوغلو!

بیر مثل وار ائلدن قالما

دؤیوش گونو ائلدن قالما.


هایدی، یورو، یولدان قالما،

یولون آچیق، آوشار اوغلو.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : قوشوق,

مال حئیوان بازاریندا

+0 به یه ن

مال حئیوان بازاریندا، آت یا ائششک آراجی لارینا جامباز دئیرلر.

جامبازین بیری بیر ائششک‌ین نوخدا سیندان یاپیشیب، گتیرمیش بازارا، آیری بیر جامبازا ساتیرمیش:

“ بو ائششک نئچه؟ ”

“ ایکی یوز مین ”

“ آلدیم، وئر الیوی. آلله خیر وئرسین  

بیر ایکی نفر آلیجی نین قولاغینا فیسیلداشدیلار کی:


آردینی اوخو

آچار سؤزلر : گولمَجه لر,

من خود تورکم در اینجا تورک معنا میشود

+0 به یه ن

تقدیم به تورک هایی که به تورک بودنشان افتخار می کنند و تورک هایی که به هر دلیل هنوز خود و تورک را نشناخته اند.

خالق آن روزی که آدم را سرشت از جنس خاک،

گفت هر کس خویش را نشناخت میگردد هلاک...

هر که نشناسد خودش را یعنی از آدم جداست،

"من عرف"زیباترین ترکیب اندر قلب ماست ......

من خود تورکم در اینجا تورک معنا میشود،

اندکی از سرگذشت تورک افشا میشود

تورک یعنی اولین معمار تاریخ بشر(سومریان تورک)،


آردینی اوخو

آچار سؤزلر : قوشوق,

اولیا قولونون اوخودوغون نمونه لری

+0 به یه ن

نور ییغیلیبدیر چار طرفی لشکر

آخ ایسییه بی پایان قوشون گلادیر 

قیرخ مینگی لزگی دیر، قیرخ مینگی تاتار

قیرخ مینگ توپچیسی وار ، توپونی آتار

قیرخ مینگ دمیر دولی گوزر ده یاتار

آخ ایسییه بی پایان قوشون گلادیر

رحمتلیک اولیاقولونون اوخوماغی : بوردا



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : چالغی,

قیزیلباش

+0 به یه ن

مانکن یک سرباز قیزیلباش صفوی، به‌نمایش‌درآمده در مجموعه سعدآباد

قیزیلباش : لغت قیزیلباش از دو حرف ترکی قیزیل به معنی « زرین و سرخ » و باش به معنی « سر » تشکیل یافته‌است. وجه تسمیه آن مربوط می‌شود به کلاه سرخی که پیروان این طریقت به سر داشتند و توسط شیخ حیدر - پدر شاه اسماعیل اول - برای صوفیان مرید ابداع شده بود.



آردینی اوخو

آچار سؤزلر : آدلی سانلیلار,